انواع رایج دعاوی ملکی
- خلع ید: زمانی که فردی بدون داشتن حق مالکیت یا اجازه، در ملک متعلق به دیگری تصرف کرده و از آن خارج نمیشود. مالک میتواند با دادخواست خلع ید، رفع تصرف را از دادگاه بخواهد.
- تصرف عدوانی (حقوقی یا کیفری): دعوایی برای بازگرداندن تصرف قبلی که بهزور یا بدون رضایت از فرد گرفته شده، بدون نیاز به اثبات مالکیت، فقط با اثبات سابقهی تصرف.
- الزام به تنظیم سند رسمی: در مواردی که ملک با مبایعهنامه (قولنامه) خرید و فروش شده اما فروشنده از تنظیم سند رسمی در دفترخانه خودداری میکند.
- تخلیه ملک (مسکونی یا تجاری): دعوای مالک علیه مستأجری که پس از پایان قرارداد اجاره، ملک را تخلیه نمیکند.
- افراز و تقسیم ملک مشاع: برای املاکی که چند مالک مشترک دارند و یکی از آنها خواهان تقسیم سهم خود است.
مرجع رسیدگی به دعاوی ملکی در همدان
بر اساس قاعدهی کلی آیین دادرسی مدنی، دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول (مثل زمین، خانه، مغازه) باید در دادگاه محل وقوع ملک مطرح شود. یعنی اگر ملک مورد اختلاف در همدان واقع است، پرونده باید در دادگاه حقوقی همدان ثبت و پیگیری شود، حتی اگر طرفین دعوا ساکن شهر دیگری باشند.
نقش کارشناس رسمی دادگستری در دعاوی ملکی
در بسیاری از دعاوی ملکی—بهخصوص دعاوی مربوط به حدود و ثغور ملک، ارزشگذاری، یا تشخیص نوع تصرف—دادگاه از کارشناس رسمی دادگستری برای بازدید و ارائهی نظر کارشناسی استفاده میکند. وکیل باتجربه میتواند در انتخاب زمان مناسب برای درخواست کارشناسی و بررسی گزارش کارشناس نقش مهمی داشته باشد.